Page 59 - Demo
P. 59
Darka e fundit. Piktur%u00eb e Leonardo da Vin%u00e7it (1495-1498)4Bazilika e Sh%u00ebn Pjetrit n%u00eb Rom%u00eb5t%u00eb p%u00ebrmir%u00ebsuar imazhin e Kish%u00ebs, e cila kishte p%u00ebsuar goditje t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme nga sulmet e reformator%u00ebve. Donato Bramante rind%u00ebrtoi bazilik%u00ebn e Sh%u00ebn Pjetrit n%u00eb Rom%u00eb, bazuar n%u00eb stilin bizantin t%u00eb kupol%u00ebs madh%u00ebshtore. Piktura e Leonardo da Vin%u00e7it, %u201cDarka e Fundit%u201d, %u00ebsht%u00eb ndoshta shembulli i par%u00eb i stilit q%u00eb veproi n%u00eb Rilindjen e Von%u00eb.Fundi i RilindjesN%u00eb fund t%u00eb shekullit XV, qytet-shtetet italiane hyn%u00eb n%u00eb periudh%u00ebn e r%u00ebnies ekonomike dhe politike. Nj%u00eb shkak p%u00ebr k%u00ebt%u00eb r%u00ebnie jan%u00eb konfliktet e brendshme mes shtresave shoq%u00ebrore, si dhe ato mes qytet-shteteve t%u00eb ndryshme p%u00ebr hegjemoni dhe zgjerim territorial. Gjithashtu, u rrit presioni nga jasht%u00eb. Disa nga betejat mes Spanj%u00ebs dhe Franc%u00ebs, dy fuqit%u00eb mbizot%u00ebruese t%u00eb koh%u00ebs n%u00eb Evrop%u00eb, u zhvilluan n%u00eb Gadishullin Italian. P%u00ebrparimi i Perandoris%u00eb Osmane, zbulimi dhe kolonizimi i Amerik%u00ebs, si dhe rritja gjithnj%u00eb e m%u00eb e madhe e tregtis%u00eb dhe manifaktur%u00ebs n%u00eb Evrop%u00ebn Veriper%u00ebndimore, ndihmuan n%u00eb zhvendosjen e fuqis%u00eb ekonomike dhe kulturore drejt brigjeve t%u00eb Oqeanit Atlantik, drejt Spanj%u00ebs dhe Evrop%u00ebs Veriper%u00ebndimore (Angli, Franc%u00eb dhe Holand%u00eb).Venediku ishte nj%u00eb qytetport mjaft i pasur dhe shum%u00eb i zhvilluar n%u00eb brigjet e detit Adriatik, i cili sundoi p%u00ebr nj%u00eb koh%u00eb t%u00eb gjat%u00eb mbi nj%u00eb s%u00ebr%u00eb qytetesh shqiptare, si Shkodra, Lezha dhe Ulqini. E nd%u00ebrtuar mbi nj%u00eb lagun%u00eb, t%u00eb karakterizuar nga kanalet gjarp%u00ebruese, si dhe mbi disa ishuj t%u00eb vegj%u00ebl, Republika e Venedikut drejtohej nga Dogja, nj%u00eb zyrtar i zgjedhur p%u00ebrjet%u00eb prej Senatit.LeximVler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 Argumentoni pse qytet-shtetet italiane u b%u00ebn%u00eb djepi i qytet%u00ebrimit modern evropian?%u2022 Jepni nj%u00eb p%u00ebrkufizim p%u00ebr Humanizmin dhe Rilindjen.%u2022 Cilat jan%u00eb disa nga familjet e m%u00ebdha q%u00eb luajt%u00ebn nj%u00eb rol ky%u00e7 n%u00eb mb%u00ebshtetjen dhe zhvillimin e artit dhe kultur%u00ebs n%u00eb Itali gjat%u00eb periudh%u00ebs s%u00eb Rilindjes?%u2022 Pse Kisha u b%u00eb mb%u00ebshtet%u00ebse e artit dhe e kultur%u00ebs n%u00eb koh%u00ebn e Rilindjes s%u00eb Von%u00eb?%u2022 P%u00ebrse Kisha Katolike u b%u00eb mb%u00ebshtet%u00ebse e artit dhe kultur%u00ebs gjat%u00eb Rilindjes s%u00eb Von%u00eb?%u2022 Cilat jan%u00eb dallimet kryesore n%u00eb organizimin politik midis Venedikut dhe Firenc%u00ebs n%u00eb periudh%u00ebn e Rilindjes?%u2022 Listoni veprat monumentale q%u00eb z%u00ebn%u00eb nj%u00eb vend t%u00eb ve%u00e7ant%u00eb n%u00eb pasurin%u00eb kulturore bot%u00ebrore, dhe argumentoni r%u00ebnd%u00ebsin%u00eb e tyre historike dhe artistike.Analizoni p%u00ebrmes mendimit kritik%u2022 P%u00ebrcaktoni dhe analizoni faktor%u00ebt ekonomik%u00eb, politik%u00eb dhe shoq%u00ebror%u00eb, q%u00eb ndikuan n%u00eb lul%u00ebzimin dhe m%u00eb pas n%u00eb r%u00ebnien e qytet-shteteve italiane gjat%u00eb Rilindjes.Hulumtoni dhe diskutoni57

